Momenteel begeleid ik een aantal ondernemers die uitdaginen ervaren in het omgaan met hun personeel. Ik schreef al eerder de blog over ‘A man called Otto’ over. Die bekeek vanuit het perspectief van de ondernemer naar de omgang met personeel. In deze blog doe ik dat wederom vanuit het perspectief van de ondernemer, maar dan op basis van 5 type persoonlijkheden die zeer disrupties voor je bedrijf kunnen zijn. High-conflict persoonlijkheden – zoals narcisten, borderline types, antisociale, paranoïde en histrionische (dramaqueens) personen – kunnen een enorme impact hebben op jouw bedrijf. In deze blog lees je wie zij zijn, hoe je hun gedrag kunt herkennen en vooral: hoe je jezelf en je bedrijf kunt beschermen.
Ik haalde de kennis en inspiratie uit het onderstaande boek.

1. Narcistische Type Personen
Kenmerken:
- Arrogantie en zelfingenomenheid: Deze personen zien zichzelf als superieur en verwachten een speciale behandeling.
- Charmant maar manipulatief: Aanvankelijk kunnen ze erg charmant overkomen, maar zodra ze iemand als doelwit hebben, worden ze destructief.
- Weinig tot geen kritiek tolerantie: Ze negeren of vervormen feedback en vinden het moeilijk om verantwoordelijkheid te nemen.
Relevantie voor het MKB:
Een collega, werknemer of zelfs zakenpartner met narcistische trekken kan de sfeer op kantoor vergiftigen. Hun behoefte aan macht en status kan leiden tot oneerlijke besluitvorming en zelfs financieel nadelige keuzes voor jouw bedrijf.
Strategie:
- Blijf kalm en feitelijk: Gebruik neutrale feiten om misvattingen te corrigeren.
- Stel duidelijke grenzen: Wees consistent in het handhaven van regels en behandel iedereen gelijk.
- Focus op oplossingen, niet op schuld: Richt je op het vinden van gezamenlijke opties in plaats van elkaar de schuld te geven.
2. Borderline Persoonlijkheden
Kenmerken:
- Intens en wisselend: Deze personen kunnen heel charmant zijn, maar als zij zich afgewezen of in de steek gelaten voelen, kunnen zij heftige emotionele uitbarstingen hebben.
- All-or-nothing denken: Ze zien situaties in extreme termen en kunnen relaties abrupt beëindigen.
- Manipulatief in conflict: Vaak zoeken ze bevestiging als slachtoffer, wat kan leiden tot escalatie.
Relevantie voor het MKB:
Borderline types kunnen binnen een team voor instabiliteit zorgen. Een werknemer die constant wisselt tussen extreme loyaliteit en plotselinge vijandigheid kan de productiviteit en moraal van het hele team beïnvloeden.
Strategie:
- Empathisch maar vastberaden communiceren: Erken hun gevoelens zonder in hun drama mee te gaan.
- Stel heldere werkafspraken en grenzen: Zorg dat iedereen weet wat wel en niet acceptabel is.
- Plan geleidelijke veranderingen bij beëindiging van de samenwerking: Dit kan helpen om onnodige escalatie te voorkomen.
3. Antisociale Persoonlijkheden
Kenmerken:
- Gebrek aan empathie en verantwoordelijkheid: Deze personen hebben vaak geen scrupules en handelen zonder rekening te houden met anderen.
- Risicovol en onethisch gedrag: Ze kunnen bedrog, fraude of andere illegale activiteiten ondernemen.
- Charme als dekmantel: Vaak gebruiken ze charme en manipulatie om hun ware intenties te verbergen.
Relevantie voor het MKB:
Een antisociaal persoon in een cruciale rol kan leiden tot ernstige juridische en financiële risico’s. Of het nu gaat om het misleiden van klanten of het stelen van bedrijfsinformatie, de impact kan desastreus zijn.
Strategie:
- Wees alert op inconsistenties: Let op tegenstrijdigheden in hun verhalen en overmatige vleierij.
- Stel strikte regels en controles in: Zorg dat er duidelijke consequenties zijn als regels overtreden worden.
- Overweeg een gefaseerde, veilige beëindiging van de samenwerking: Zorg dat je ondersteuning hebt, bijvoorbeeld van juridische adviseurs of beveiliging indien nodig.
4. Paranoïde Persoonlijkheden
Kenmerken:
- Diepgeworteld wantrouwen: Ze geloven vaak dat anderen tegen hen zijn en zien overal samenzweringen.
- Overdreven beschuldigingen: Vaak geven zij zonder bewijs anderen de schuld van hun problemen.
- Emotionele escalatie bij confrontatie: Kritiek of tegenargumenten kunnen leiden tot heftige reacties.
Relevantie voor het MKB:
In een bedrijf kunnen paranoïde personen leiden tot een cultuur van wantrouwen en verdeeldheid. Zij kunnen anderen proberen tegen elkaar op te zetten, wat de samenwerking en productiviteit ondermijnt.
Strategie:
- Blijf neutraal en feitelijk: Vermijd confrontaties en blijf bij de feiten.
- Gebruik externe, objectieve richtlijnen: Baseer beslissingen op bedrijfsbeleid of externe regels om persoonlijke aanvallen te vermijden.
- Communiceer geleidelijk en geduldig: Een gefaseerde aanpak bij het beëindigen van de samenwerking kan escalatie voorkomen.
5. Histrionische Persoonlijkheden
In de volksmond ook wel dramaqueens genoemd…
Kenmerken:
- Drang naar aandacht: Deze personen zoeken constant de spotlight en creëren graag drama.
- Overdreven emotioneel: Hun reacties zijn vaak buitensporig en gericht op het vergroten van hun eigen belang.
- Manipulatie via emotionele uitbarstingen: Ze maken van elk conflict een persoonlijke tragedie.
Relevantie voor het MKB:
Histrionische persoonlijkheden kunnen een bedrijfscultuur vergiftigen door constante drama’s en emotionele uitbarstingen. Dit kan leiden tot onnodige afleiding van de kernactiviteiten en een negatieve werksfeer.
Strategie:
- Blijf empathisch maar houd de focus: Erken hun gevoelens zonder mee te gaan in het drama.
- Bied gestructureerde keuzes en duidelijke grenzen: Dit helpt om de situatie te de-escaleren.
- Ontkoppel jezelf emotioneel van de theatrale reacties: Zorg dat je de situatie objectief blijft benaderen.
Conclusie
Voor MKB-ondernemers is het van cruciaal belang om bewust te zijn van deze vijf typen high-conflict persoonlijkheden. Hun gedrag kan niet alleen de interne sfeer en samenwerking verstoren, maar ook de groei en stabiliteit van jouw bedrijf in gevaar brengen. Door alert te zijn op de signalen, duidelijke grenzen te stellen en strategisch te communiceren, kun je jezelf en je bedrijf beschermen tegen de negatieve impact van deze destructieve persoonlijkheden.
Heb je te maken met een van deze persoonlijkheidstypes binnen je bedrijf? Deel jouw ervaringen en tips hieronder – samen kunnen we een veilige en productieve werkomgeving creëren!